cases


 * กรณีศึกษาสำหรับการอภิปราย (วันศุกร์ที่ 27 มกราคม พ.ศ. 2555) **

กรณีศึกษา ๑: การุณยฆาต

แนนซี ครูแซนชาวอเมริกัน ประสบอุบัติเหตุทางรถยนต์ในปี 1983 เมื่อรถพยาบาลไปถึง ก็สามารถช่วยกู้การหายใจกับทำให้หัวใจกลับมาเต้นได้ แต่ยังไม่รู้สึกตัวในขณะที่อยู่ในรถ เมื่อมาถึงโรงพยาบาล แพทย์ก็ต้องให้อาหารแนนซีทางสายยาง เวลาผ่านไปหลายปี แนนซีก็ยังไม่รู้สึกตัว ศาลของรัฐมิสซูรี่พบว่าแม้แนนซีจะหายใจได้เองและระบบไหลเวียนเลือดทำงานได้เอง แต่แนนซีก็ไม่รับรู้เรื่องรอบตัว เว้นแต่มีปฏิกิริยาตอบสนองอัตโนมัติต่อเสียงและการกระตุ้นที่เจ็บปวดในบางครั้ง สมองของเธอเริ่มฝ่อไปเรื่อยๆอย่างไม่มีวันกลับมาเหมือนเดิม เธอเป็นอัมพาตตั้งแต่คอลงไป มีความเสียหายที่กล้ามเนื้อและเส้นเอ็น ไม่มีความสามารถในการรับรู้หรือการกลืนอาหารได้เอง หรือช่วยเหลือตัวเองเกี่ยวกับภารกิจส่วนตัวต่างๆ เธอไม่มีทางจะกลับมาเหมือนเดิมก่อนเกิดอุบัติเหตุได้ แนนซีต้องนอนอยู่เป็นผักเช่นนี้แม้ว่าเธอจะเคยเปรยๆกับเพื่อนๆว่า เธอไม่อยากมีชีวิตอยู่ต่อไปหากชีวิตของเธอ “ไม่เหมือนปกติแม้เพียงครึ่งเดียว”


 * แนนซีมีชีวิตอยู่ได้ด้วยการให้อาหารทางสายยาง เธอสามารถหายใจเองได้ แต่พลิกตัวเองไม่ได้ ทำให้ต้องมีผู้ช่วยคอยพลิกตัว และเช็ดอุจจาระปัสสาวะให้ตลอดเวลา นิสิตคิดว่าแพทย์กับพยาบาลหรือญาติๆควรตัดสินใจแทนแนนซีหรือไม่ว่า จะยุติการให้อาหาร เพื่อให้แนนซีพ้นทางความทรมาน? มีเหตุผลอะไรสนับสนุน? มีเหตุผลอะไรค้ดค้าน? ท้ายที่สุดสมมติว่าแนนซีเป็นพี่สาวของนิสิตเอง นิสิตคิดว่าควรจะทำอย่างไร?
 * แนนซีเคยพูดกับเพื่อนไว้ถึงแม้ว่าจะไม่ได้เขียนเจตจำนงนี้เป็นลายลักษณ์อักษร เราจะถือว่าแนนซีแสดงเจตจำนงไม่อยากมีชีวิตอยู่อีกต่อไปได้หรือไม่? เพราะเหตุใด?

กรณีศึกษา ๒: ความสามารถในการตัดสินใจเอง

คุณ ก เป็นหญิงอายุ 84 ปี สามีของเธอเสียชีวิตไปแล้วเมื่อสี่ปีก่อน ตอนนี้อาศัยอยู่กับลูกสาว ลูกสาวของคุณ ก มาปรึกษากับหมอว่า แม่ของเธอเริ่มหลงๆลืมๆ เช่นเคยเดินออกจากบ้านว่าจะไปตลาด แต่ก็ไปเดินหลงอยู่ริมถนนหน้าปากซอย หาทางกลับบ้านไม่ได้ จนเพื่อนบ้านที่รู้จักต้องพากลับมาส่ง เกิดเหตุการณ์เช่นนี้หลายครั้งคนลูกสาวต้องกำชับแม่บ้านว่าให้จับตามองคุณ ก ให้ดีๆ เดี๋ยวจะออกไปเดินหลงอีก คุณ ก เคยขับรถไปไหนมาไหนเองคนเดียว และชอบไปเล่นหุ้นที่ตลาดหุ้นอยู่เสมอ แต่ในระยะหลังนี้เริ่มจำทางไม่ได้ จนมีครั้งหนึ่งขับรถอยู่ แต่จำทางกลับบ้านไม่ได้ ต้องเรียกมอเตอร์ไซค์ให้นำหน้ารถพากลับบ้าน จนในที่สุดลูกสาวคุณ ก ต้องยึดกุญแจรถไม่ให้ขับรถอีกต่อไป คุณ ก รู้สึกว่าตนเองถูกจำกัดเสรีภาพมาก และเสียใจมากที่ลูกสาวต้องมาทำกับตนเองแบบนี้ แต่ลูกสาวก็บอกว่าถ้าไม่ทำ เดี๋ยวก็ไปหลงแล้วจะเป็นอันตราย คุณ ก มีอาการหูตึงอย่างมาก ตัวเองก็ดูแลแม่ไม่ได้ทั้งวัน เพราะต้องทำงาน และดูแลลูกๆของตนเองสองคนที่กำลังเป็นวัยรุ่น นอกจากนี้หมอยังสงสัยว่าจะเริ่มมีอาการโรคอัลไซเมอร์ ซึ่งเป็นโรคสมองสูญเสียความทรงจำ คุณ ก กับลูกทะเลาะกันเสมอๆ เพราะคุณ ก ไม่ยอมรับว่าตนเองไม่สบาย ยืนยันมาตลอดว่าปกติดีไม่ต้องหาหมอ คุณ ก ร้องไห้ปรับทุกข์กับเพื่อนที่มาเยี่ยมบ่อยๆว่า ลูกสาวทำร้ายจิตใจมาก


 * นิสิตคิดว่าทางออกใดเป็นทางที่ดีที่สุดในกรณีนี้ คุณ ก ไม่ยอมหาหมอเลยไม่ว่าจะยังไง ทะเลาะกันร้องไห้ทุกครั้ง นิสิตจะให้คำปรึกษาแก่ลูกสาวของคุณ ก ว่าอย่างไร? เพราะเหตุใด?
 * เรื่องนี้อยู่ที่ความสามารถในการตัดสินใจได้เองของคนไข้ ถ้าคนไข้ตัดสินใจได้เอง คนอื่นแม้แต่ลูกก็ไปตัดสินใจแทนไม่ได้ แต่เราจะรู้ได้อย่างไรว่า เมื่อใดคนไข้สูญเสียความสามารถในการตัดสินใจเองได้แน่นอนแล้ว?
 * ลูกสาวเคยเปรยๆว่า ต่อไปอาจจำเป็นต้องให้แม่ไปอยู่สถานดูแลคนชรา ซึ่งเนื่องจากคุณ ก กับลูกมีฐานะค่อนข้างดี จึงไม่จำเป็นต้องไปบ้านบางแค แต่ไปสถานดูแลของเอกชนซึ่งหรูหรา มีพยาบาลกับหมอดีๆดูแลตลอด นิสิตคิดว่าอย่างไร?